Dobiega końca rok 2009, przez wielu przedstawicieli branży stalowej określany jako najtrudniejszy w historii. Przychyla się Pan do tej opinii?

Niewątpliwie tak. Załamanie na rynku było widoczne już w czwartym kwartale 2008 r. Pierwsze miesiące tego roku przyniosły pogłębienie niekorzystnych tendencji. Nasza firma poradziła sobie w tym okresie nie najgorzej. Stało się tak dlatego, że jesteśmy nastawieni głównie na obsługę budownictwa indywidualnego. A te, mimo kryzysu, znajduje się w całkiem dobrej kondycji.
Niemal wstrzymane zostały natomiast projekty realizowane przez deweloperów oraz te związane z budownictwem przemysłowym. Choć i to się zmienia. Dochodzi do nas coraz więcej sygnałów, że zamrożone dotąd inwestycje są wznawiane.

Plannja Polska to część międzynarodowej grupy. Jak ocenia Pan sytuację na naszym rynku w porównaniu z innymi, na których obecny jest koncern?

Działamy głównie w Skandynawii oraz na rynkach Wschodniej i Centralnej Europy. Na ich tle Polska wypada korzystnie. Nie najgorzej sytuacja przedstawia się również w Czechach i – co interesujące – na Białorusi. Reszta państw, z Ukrainą na czele, znajduje się w wyraźnym dołku.

Kiedy, Pana zdaniem, koniunktura gospodarcza w Polsce na trwałe się poprawi?

Nie można dziś jednoznacznie stwierdzić kiedy i czy w ogóle dojdzie do poprawy. Zależy to od zbyt wielu czynników, jak np. stanu finansów publicznych, tego jak kształtować się będzie bezrobocie, czy banki rozluźnią politykę kredytową dla firm, a także jaki będzie ogólny nastrój do inwestowania w naszym kraju.
Obecnie można jedynie zaryzykować tezę, że w 2010 r. pojawią się pierwsze oznaki ożywienia, a rok później rozwój gospodarczy nabierze tempa. Z pewnością pozytywnym impulsem dla gospodarki będą organizowane w Polsce mistrzostwa Europy w piłce nożnej Euro 2012.

W 2007 r. otworzyliście nową fabrykę w Warszawie. Jakie jest jej obecne wykorzystanie?

Zakład pracuje na ok. 70 – 80 proc. swoich mocy. Przetwarzamy blachy, które niemal w całości pochodzą ze szwedzkich hut należących do koncernu. Produkujemy zarówno na potrzeby krajowe, jak i na eksport. Wyroby z Warszawy sprzedawane są w Skandynawii oraz innych krajach, w których Plannja jest obecna.

Czy w najbliższym czasie planujecie jakieś znaczące inwestycje w Polsce?

Chcielibyśmy rozwinąć produkcję w naszym zakładzie. Realizacja projektów z tym związanych uzależniona jest od koniunktury w gospodarce oraz wewnętrznej polityki koncernu. Zakłada ona optymalizację kosztów produkcji. Między innymi dlatego Plannja przenosi część mocy wytwórczych ze Szwecji do Rumunii. Jeżeli okaże się, że również w Polsce nowe inwestycje mają uzasadnienie ekonomiczne, to z pewnością zostaną zrealizowane.

Rozmawiał: Andrzej Michalski-Stępkowski

Informacje o firmie
Plannja sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie powstała w 2000 roku na bazie przejętej firmy Sova Profil. Spółka należy do szwedzkiego producenta wyrobów stalowych dla budownictwa Plannja AB, wchodzącego w skład światowego koncernu stalowego SSAB. Plannja oferuje blachy dachówkowe, systemy orynnowania wykorzystywane w budownictwie jednorodzinnym, jak również blachy konstrukcyjne, elewacyjne oraz dachowe wykorzystywane do budowy obiektów o dużej kubaturze (hale sportowe, magazynowe, stadiony).

Jesteśmy w połowie ostatniego kwartału tego roku. Czy dziś można już powiedzieć, że negatywny trend w gospodarce oraz samej branży stalowej się odwraca?

W tej części branży, która związana jest z dystrybucją i przetwórstwem wyrobów płaskich odbicie koniunktury nastąpiło już w połowie roku. Od tego momentu do dziś ceny blach systematycznie rosną. Oczywiście sytuacja daleka jest od stanu, jakiego byśmy oczekiwali, jednak z pewnością druga połowa roku to okres wychodzenia branży z kryzysu. Zauważalny jest wzrost zapotrzebowania na stal, szczególnie wyroby płaskie. Tendencja ta powinna się utrzymywać w kolejnych miesiącach, a od czerwca 2010 r. branża może liczyć na dynamiczny rozwój.
Wcześniej jednak czeka nas tradycyjne zimowe ograniczenie popytu. Chciałbym wyrazić nadzieję, że producenci wyrobów płaskich poważnie zastanowią się zanim podejmą decyzję o obniżce cen; aby w pogoni za pojedynczymi zamówieniami nie zainicjowali kolejnego załamania na rynku. Chaotyczne i często niezrozumiałe działania producentów zazwyczaj powodują ograniczenie zamówień ze strony dystrybutorów, którzy wolą konsumować własne zapasy. Wzrasta też aktywność rynku w poszukiwaniu surowca z alternatywnych źródeł. Trzeba pamiętać, że średni poziom zapasów zgromadzonych przez przetwórców i dystrybutorów (a po okresie wzrostu cen jest on z reguły wysoki) zaspokaja ich wielomiesięczne potrzeby; łączna wielkość wspomnianych zapasów stanowi kilkumiesięczne zdolności produkcyjne niejednej huty.
Najbardziej oczekiwanym przez rynek rozwiązaniem jest stabilizacja polityki sprzedażowej producentów. Skorzystają na tym oni sami, jak i dystrybutorzy, przetwórcy oraz odbiorcy końcowi wyrobów stalowych. 

Jaki był 2009 rok z punktu widzenia spółki MG Murbet? Czy kryzys mocno odbił się na waszych wynikach?

Po pierwszym półroczu ilościowy spadek sprzedaży spółki wyniósł 20 proc. Szacujemy, że w całym roku będzie to ok. 15 proc. Bardzo prawdopodobne, że mimo złej sytuacji na rynku na koniec 2009 r. odnotujemy kilkumilionowy zysk netto.
Nie oznacza to, że kryzys nas nie dotknął. Szczęśliwie jednak udało się nam dokonać zmian w funkcjonowaniu firmy, które dostosowały ją do aktualnej sytuacji na rynku. Obcięliśmy zbędne koszty, uporządkowaliśmy też podstawowe procesy działalności, np. te związane z wyceną oferowanych przez nas wyrobów. Co ważne utrzymaliśmy poziom zatrudnienia. Spadły jednak wyraźnie nakłady na inwestycje. W 2008 r. na ten cel wydaliśmy ponad 16 mln zł, w tym roku będzie to jedynie kilka milionów złotych. Większość zaplanowanych projektów trafiła do szuflady. Obecnie na nowo się im przyglądamy i na przełomie roku zdecydujemy, które z inwestycji i kiedy zostaną zrealizowane. Planowane projekty dotyczą głównie rozbudowy parku maszynowego oraz rozwinięcia produkcji nowych wyrobów.

MG Murbet jest jednym z największych niezależnych serwisów stalowych w Polsce. Jakie są, Pana zdaniem, perspektywy dla tego typu zakładów?

Coraz więcej wyrobów płaskich sprzedawanych w Polsce trafia na rynek w formie przetworzonej. Oznacza to, że przeszły przez stalowe centra serwisowe (SCS). Potencjał rozwoju tego typu zakładów jest spory. SCS inwestują w profesjonalne linie do przetwarzania stali, których zdolności przewyższają potrzeby pojedynczych klientów. Tym samym zwiększają swoją konkurencyjność. W efekcie końcowym odbiorcom nie opłaca się zajmować przetwórstwem na własną rękę.
Polski rynek SCS nie jest nazbyt rozdrobniony. Działa na nim kilka znaczących serwisów oraz kilka mniejszych podmiotów. Dzieje się tak dlatego, gdyż uruchomienie centrum serwisowego blach wiąże się ze znaczącymi nakładami na inwestycje. Poza tym dochodzą koszty związane z utrzymywaniem stosunkowo wysokich stanów magazynowych, tak aby zapewnić szybką realizację zamówień składanych przez klientów.
Nie wszystkie firmy są w stanie sprostać tym wyzwaniom. Tym bardziej, że moce przerobowe rodzimych centrów serwisowych znacznie przekraczają potrzeby rynku. Dlatego niewykluczone, że nasz sektor ulegnie jeszcze większej konsolidacji. Nie sądzę jednak, żeby do przejęć dochodziło teraz, gdy wszyscy odczuwają skutki kryzysu. W takich warunkach trudno o porozumienie między kupującym a sprzedającym.

Waszymi odbiorcami są firmy przemysłowe z branży motoryzacyjnej, metalowej, budowlanej, AGD. Przedsiębiorstwa te najbardziej ucierpiały z powodu kryzysu…

To prawda. Odbiło się to również na naszej działalności. Najgorszy pod względem zamówień był przełom 2008 i 2009 r. Spadły one w tym czasie nawet o połowę. Trudny był także pierwszy kwartał tego roku. Jednak od lipca popyt powoli, ale systematycznie rośnie. Uważam, że po okresie zimowym dynamika wzrostu popytu ulegnie znacznej poprawie, a z końcem 2010 roku rynek się odbuduje.

Czy któraś z branż jest pod tym względem liderem?

Trudno znaleźć jakiekolwiek prawidłowości, które odnosiły by się do całych sektorów gospodarki. W każdej firmie sytuacja jest inna. Są podmioty, które utraciły niemal wszystkie dotychczasowe zamówienia, a inne, z tej samej branży, zachowały swój portfel w 100 procentach.

Rozmawiał: Andrzej Michalski-Stępkowski

Informacje o firmie
Działający od 2001 r. MG MURBET to jeden z największych przetwórców blach w Polsce. Moce przerobowe zakładu sięgają 200 tys. ton rocznie. Spółka produkuje m.in. taśmy, formatki i przygotówki cięte na wymiar. Wyroby te powstają z blach stalowych zimno- i gorącowalcowanych, ocynkowanych, powlekanych oraz aluminiowych. MG MURBET zajmuje się również produkcją, stosowanych w budownictwie, profili do suchej zabudowy. 
 

Jesteście obecni na polskim rynku od pięciu lat. Jaką pozycję na nim zajmujecie?

Naszym planem było wejście do pierwszej piątki największych firm z sektora, w którym działamy – sprzedawców blach ze stali nierdzewnej. I to się nam udało. Z pewnością jesteśmy przedsiębiorstwem rozpoznawalnym zarówno przez dostawców, jak i odbiorców wyrobów stalowych.
Decyzja o wstąpieniu do PUDS to naturalna konsekwencja rozwoju firmy. Po kilku latach obecności na rynku postanowiliśmy zacieśnić nasze relacje z dotychczasowymi partnerami – innymi firmami dystrybucyjnymi. Mówiąc obrazowo: po okresie narzeczeństwa przyszedł czas na sformalizowanie związku.

Roba Metals Polska to część międzynarodowej grupy. Jak ocenia Pan sytuację na naszym rynku w porównaniu do innych, na których obecny jest koncern?

Ostatnie kilka miesięcy były dla naszej firmy korzystne. We wrześniu zanotowaliśmy sprzedaż zbliżoną do ubiegłorocznej. Z jednej strony był to efekt rosnących cen stali, ale z drugiej – skutek dynamicznego rozwoju firmy.
Biorąc pod uwagę nasze wyniki można stwierdzić, że Polska na tle takich krajów, jak Holandia, Belgia, Wielka Brytania czy Szwecja, na których działa Roba Metals, wypada korzystnie. Na pewno nie mamy powodów do niezadowolenia.
Przeszliśmy przez kryzys nie doznając zbyt dużych ran. Dowodem na to jest fakt, że w tym roku nie zwolniliśmy ani jednej osoby z przyczyn ekonomicznych; nie przeprowadziliśmy również redukcji płac. Nasze centrum serwisowe w Stanowicach pod Wrocławiem pracuje pełną parą – na dwie a nawet trzy zmiany.

Wspomniane przez Pana centrum serwisowe działa od 2006 r. Czy planujecie podobne inwestycje w innych częściach kraju?

Na razie skupiamy się na rozwoju istniejącego już zakładu. Zamierzamy zwiększyć jego powierzchnię magazynową. Poza tym musimy rozbudować nasze biura i pomieszczenia socjalne. Planowano je zakładając, że w firmie pracować będzie ok. 20 osób. Tymczasem dziś zatrudniamy już ok. 70.
Poza tym zamierzamy inwestować w rozwój sieci handlowej w całym kraju. Będzie się to wiązało ze zwiększeniem ilości przedstawicielstw handlowych oraz zacieśnieniem współpracy z innymi dystrybutorami stali oraz dużymi odbiorcami końcowymi.

Czy zacieśnienie współpracy, o którym Pan mówi może się wiązać z połączeniami kapitałowymi z innymi spółkami?

Nie rozważaliśmy jeszcze takiej możliwości. Faktycznie jednak polski rynek dystrybucji stali czeka konsolidacja. Dziś jest on niezwykle rozdrobniony. Kryzys pokazał, że nie wszyscy są w stanie sprostać konkurencji. Największe problemy mają przedsiębiorstwa bez odpowiedniego zaplecza finansowego oraz organizacyjnego. Część z nich, na przykład te, które dysponują rozbudowaną siecią handlową stanie się celem ewentualnych przejęć.

Rozmawiał: Andrzej Michalski-Stępkowski

Informacje o firmie
Roba Metals Polska specjalizuje się w dystrybucji blach ze stali nierdzewnej oraz powlekanych. Spółka działa od 2005 r., jej siedziba mieści się w Stanowicach k. Oławy (woj. dolnośląskie). Roba Metals Polska to część działającej od niemal 70. lat grupy, która powstała w Holandii. Początkowo firma zajmowała się recyklingiem stali. W 1949 r. uruchomiono dział handlu stalą, a w 1983 r. ruszył departament zajmujący się jakościową stalą nierdzewną. Dziś Roba Metals funkcjonuje na międzynarodowym rynku stali i metali kolorowych.

W połowie tego roku w rozmowie z magazynem „Stalowe Forum” przewidywał Pan, że koniunktura w branży powróci na przełomie wiosny i lata 2010 r. Czy prognoza ta jest aktualna?

Tak. Do tego czasu powinny już zadziałać, zarówno w Polsce, jak i innych krajach europejskich, pakiety antykryzysowe mające pobudzić gospodarkę. Dlatego popyt, także na wyroby stalowe powinien się zwiększać.
Jednak cała branża hutnicza w Polsce staje przed innym, nie mniej istotnym wyzwaniem. Okazuje się bowiem, że nawet, gdy pojawia się okazja na zwiększenie sprzedaży, to ciężko ją wykorzystać. Wszystko rozbija się o kwestię finansowania transakcji. Dużo firm napotyka na bariery we współpracy z bankami oraz firmami ubezpieczeniowymi. Instytucje te postrzegają oraz oceniają poszczególne branże poprzez wyniki spółek, które je tworzą. Tymczasem wyniki finansowe dystrybutorów stali w tym roku nie były najlepsze. W efekcie banki niechętnie udzielają kredytów, a firmy ubezpieczeniowe obcinają przyznane limity.
Sytuacja ta może się zmienić dopiero, gdy spółki stalowe zaprezentują bardziej optymistyczne dane, co stanie się najprawdopodobniej dopiero po pierwszym półroczu 2010 r. Wtedy też zmieni się negatywne nastawienie instytucji finansowych do naszej branży.

Wracając do kwestii rosnącego popytu na wyroby hutnicze. Czy jest to już trwały trend?

Trudno tu o jednoznaczną odpowiedź. Branża jest jednak już tak zmęczona negatywnymi doniesieniami, że każdy, choćby najmniejszy sygnał świadczący o poprawie koniunktury, przyjmuje z nadzieją. Trzeba też przyznać, że w ostatnim czasie sygnałów tych jest znacznie więcej niż w pierwszej połowie roku.
Większość z nas jest przekonana, że dno załamania gospodarczego jest już za nami. Osiągnęliśmy je mniej więcej wiosną tego roku. Dlatego pojawia się coraz więcej głosów mówiących o poprawie koniunktury, niektórzy zaczynają myśleć o wznowieniu zamrożonych do tej pory inwestycji w swoich firmach.

Jak, Pana zdaniem, z perspektywy dystrybutorów stali, może wyglądać okres zimowy, tradycyjnie trudny dla branży?

Co najmniej do lutego 2010 r. rynek utrzymywać się będzie na stabilnym poziomie. Dotyczy to zarówno popytu na wyroby stalowe, jak i ich cen. Nie spodziewam się jakiś drastycznych obniżek. Nie dopuszczą do tego huty, które za wszelką cenę będą chciały utrzymać trend wzrostowy gwarantujący im odzyskanie rentowności.

Rozmawiał: Andrzej Michalski-Stępkowski

Informacje o firmie:
Ferona Polska działa od lipca 2007 r. Jest to spółka w całości należąca do grupy Ferona A.S., która, poza Polską, obecna jest też w Czechach i na Słowacji. Ferona Polska sprzedała w 2008 r. 53 tys. ton stali uzyskując z tego tytułu 129 mln zł przychodów. Roczna sprzedaż całej grupy przekracza milion ton wyrobów hutniczych.